Gol do własnej bramki królem strzelców. Wina nie jest jasna
Gole do własnej bramki stały się zmorą mistrzostw Europy. Tak duża ich liczba wprawiała w osłupienie wielu kibiców, którzy zastanawiali się, z czego wynika tak nagłe podwyższenie ich liczby. Bardziej agresywna gra na boisku? A może spadek poziomu gry? W poprzednich latach jedynie Euro 2020 mogło pochwalić się podobnymi liczbami. Zmianie uległy wówczas przepisy, ale nie tylko one są winne obecnej sytuacji.
10 – tyle goli do własnej bramki padło podczas Euro 2024. Więcej zaliczono jedynie podczas poprzednich mistrzostw Europy, wówczas naliczono ich o jeden więcej. Wyrównanie rekordu było blisko w meczu Hiszpanii z Francją, gdy przy bramce dla Hiszpanii piłka została jeszcze po drodze dotknięta przez francuskiego obrońcę, Julesa Kounde. Wtedy UEFA postanowiła zadziałać jednak na korzyść prawdziwego zdobywcy gola, czyli Daniego Olmo i uznała, że to on może dopisać na swoje konto kolejne osiągniecie i trafić na szczyt listy walczących o tytuł króla strzelców.
UEFA zmienia zasady
Kiedy porówna się wcześniejsze mistrzostwa, goli samobójczych było stosunkowo niewiele. Zdarzały się pojedyncze przypadki – na Euro 2000 zdarzył się jeden, na Euro 2012 również, na Euro 2004 – dwa, a podczas mistrzostw Europy w 2016 roku – trzy. Potem liczba ta wyskoczyła do aż jedenastu i dziesięciu. Jasnym było, że skoro poziom piłkarzy nie zmienił się jakoś bardzo widocznie, to winne musiały być przepisy. Czy tak jednak właśnie było?
Wcześniej o tym, czy „swojak” zostanie uznany jako bramka samobójcza, czy też zapisany na konto strzelającego z przeciwnej drużyny indywidualnie decydowali sędziowie podczas spotkań. W 2008 roku Michel Platini, ówczesny szef UEFA, stwierdził, że czas to zmienić i ujednolicić przepisy. Wtedy zdecydowano o wprowadzeniu konkretnej zasady – jeśli piłka zmierzała w światło bramki w momencie odbicia, gol zostanie przyznany snajperowi. Jeśli tak nie było i trajektoria zmieniła się za sprawą zawodnika broniącego, wówczas bramka powinna zostać uznana za samobójczą. Sędziowie już wcześniej nieformalnie korzystali z tych wytycznych, a później musieli już formalnie się do nich dostosować.
Wina nie tylko po stronie UEFA
Coś jednak sprawiło, że w ostatnim czasie tylko w trakcie Euro 2020 i Euro 2024 doszło do aż tak wielkiej liczby goli uznanych za te, które zostały trafione do własnej bramki. Na mistrzostwach świata w Katarze doszło do podobnej sytuacji tylko dwukrotnie, choć ledwie cztery lata wcześniej, w Rosji, liczba trafień samobójczych była rekordowa, bo sięgała aż 12.
Może w takim razie chodzi nie tylko o przepisy i wytyczne sędziowskie, ale również styl gry piłkarzy? Warto w tym kontekście spojrzeć na Premier League, gdzie liczba goli samobójczych wynosiła w całym sezonie 49. Podobnie było jednak parę lat wcześniej – w sezonie 2013/2014 takich trafień było dokładnie tyle samo.
Być może odpowiedź leży w, paradoksalnie, w lepszej reakcji obrońców na kontrataki i ustawieniu, które sprawia, że o wiele więcej piłkarzy reaguje i wraca na własną połowę, a potem walczy w polu karnym z rywalami. W takiej sytuacji o wiele łatwiej o zamieszanie, gorszą widoczność dla bramkarza i przypadkowe odbicia piłki.
Nie zawsze jest racjonalne wyjaśnienie
Część z tych sytuacji to z pewnością problemy z komunikacją lub mniej wytłumaczalny zwykły pech – omsknięcie piłki, zły wyskok czy chwila nieuwagi. Warto przypomnieć też, że europejscy piłkarze w wielu ligach nie mieli nawet możliwości odpoczynku przed turniejem, co mogło bardzo wpłynąć na ich formę i zachowania. Trudno się dziwić, że w początkowych fazach turnieju tak źle patrzyło się na grę niektórych faworytów, jak choćby Francji czy Anglii. Europejscy piłkarze to wciąż największe gwiazdy lig z tego kontynentu, lig stojących na wysokim poziomie i wyczerpujących fizycznie.
To oznacza, że w najbliższych latach możemy spodziewać się jedynie pogłębienia tego stanu. Zmiana stylu gry, zmiana przepisów i wreszcie zmęczenie mogą sprawić, że bramek samobójczych będziemy doświadczać coraz częściej, czy tego chcemy, czy nie.
