Tworzywa sztuczne w sporcie - nawet nie wiesz, że te materiały są w codziennym użyciu

Co łączy poliamid, pianki neopronowe lub kauczuk z profesjonalnym sportem? Wbrew pozorom, całkiem sporo. Ten świat, tak samo, jak wiele innych segmentów rynku, dynamicznie ewoluuje. Oznacza to rosnący udział tworzyw sztucznych, które pomagają wnieść sportową rywalizację na jeszcze wyższy poziom.

Piłkarskie zmagania bez tworzyw sztucznych?

Pierwsza "współczesna" piłka powstała w latach 50. XX wieku. Już wcześniej ludzkość próbowała usprawnić technologię jej wyrobu. Znacznie pomogło w tym rozporządzenie The Football Association z 1872 roku, gdzie opisano parametry, jakie musiała spełniać futbolówka. Początkowo dominowały tak zwane biedronki, czyli szyte piłki z charakterystycznymi czarno-białymi łatami. Dopiero z biegiem czasu zdecydowano się na zszywane ze sobą łaty wykonane ze skóry. Właśnie tak wykonana futbolówka umożliwiła rozegranie wieku zawodów na przestrzeni lat 50 i 60 XX wieku.

Wraz z rozwojem technologii i zaawansowanych metod wytwarzania tworzyw sztucznych, pojawiły się pierwsze piłki z dodatkiem skóry syntetycznej PVC. Tak wykonane piłki wykazywały o wiele lepsze właściwości niż starsze generacje, dlatego z biegiem czasu zastąpiły one pierwowzory. Dzięki zmianie metody produkcji z szycia na zgrzewanie, termiczne futbolówki stały się jeszcze doskonalsze i dziś mają one tak doskonałe właściwości, jakich tradycyjne, skórzane odpowiedniki nigdy nie byłyby w stanie osiągnąć. W pewnym sensie to właśnie dzięki tworzywom sztucznym zawodnicy mogą wykonywać wspaniałe sztuczki czy błyskotliwe zagrania techniczne. Najpopularniejszy sport świata czerpie pełnymi garściami z takich tworzyw sztucznych jak pianki PVC czy PU.

Aktywne spędzanie czasu na dworze lepsze niż kiedykolwiek

Niezwykle ciekawym zastosowaniem tworzyw sztucznych dość niespodziewanie stała się branża turystyczno-odzieżowa. Jeszcze w latach 80. profesjonalne buty górskie były szyte i w dużej mierze wykonywano je z wykorzystaniem tradycyjnych metod. Z biegiem czasu i tutaj pojawiły się pianki, a także kauczuk. Producenci przestawili się na technologię termiczną, dzięki czemu mogli zaoferować produkty o wysokiej wytrzymałości w cenach niższych, niż tradycyjne, szyte odpowiedniki.

Można powiedzieć, że w pewnym sensie tworzywa sztuczne przyczyniły się do spadku cen profesjonalnego obuwia wycieczkowego, które musi skutecznie chronić nogi na szlaku, zmniejszając szansę na odniesienie bolesnej kontuzji do minimum. Dobrym przykładem zastosowania tworzyw sztucznych w sporcie są wkładki do obuwia. Dzisiaj buty sportowe do uprawiania wielu dyscyplin ze specjalistycznymi wkładkami z pianki EVA i PU są dostępne "z półki". W związku z tym, że stopy nawet w tym samym rozmiarze różnią się od siebie, pożądane stały się metody jeszcze lepszego dopasowania się do ich kształtu.

Mając na uwadze, że opracowano takie typy pianek, które odkształcają się pod wpływem "niewielkiej" dawki ciepła, po podgrzaniu wkładki (bądź całego wkładu w przypadku buta narciarskiego) przyszły użytkownik własną stopą (w skarpecie) nadaje jej indywidualny kształt. Po wystygnięciu wkładka zachowuje trwale przyjętą formę. 

Jak mówi ekspert z firmy Polting Foam: inne będą buty i wkładki dla maratończyków biegających po twardych powierzchniach typu asfalt, a inne dla sprintera, który biega po bieżni tartanowej. Maratończyk potrzebuje wkładek, które pochłaniają wstrząsy tysięcy kroków. Sprinter oczekuje, że jego sprężysta wkładka będzie oddawała mu energię po każdym jej zgnieceniu przy kolejnych krokach.

Dlatego nie wystarczy pomyśleć o wkładce z konkretnego polimeru - np. EVA lub PU. W obrębie tego rodzaju surowca istnieje wiele materiałów o różnych charakterystykach. Należy jeszcze dodać, że w wielu rozwiązaniach, w oparciu o pianki, wykorzystuje się ich kombinacje. Np. wkładki z pianki EVA lub PE / EVA posiadają w miejscach największego ucisku wstawki z pianki PU typu PORON. Wybór materiałów, a w szczególności zastosowanie ich kombinacji, to istotna kwestia. W takich okolicznościach warto zwrócić się do specjalistów, którzy dysponują wiedzą, szerokim wyborem pianek, oraz technologiami ich przetwarzania.

Zmiany dotknęły też branżę odzieżową. Zarówno bielizny, jak i kurtek, koszulek czy bluz. Wiele osób szybko przekonało się do odzieży termoaktywnej, która nie powstałaby, gdyby z tradycyjną bawełną czy lnem nie połączono odpowiednich tworzyw sztucznych. Kluczową rolę odegrał poliamid, który poza doskonałymi właściwościami termoaktywnymi cechuje się też świetną wytrzymałością i odpornością na przykład na rozciąganie czy uszkodzenia mechaniczne. Nawet jeśli odzież z dodatkiem poliamidu nam przemoknie, to kolejnym atutem jest to, że schnie ona niezwykle szybko.

Znacznie minimalizuje to ryzyko przewiania i wyziębienia organizmu. Właśnie z tego względu tworzywa sztuczne szybko podbiły rynek i dziś stanowią kluczowy element wyposażenia zarówno turystów, rowerzystów, biegaczy, jak i osób, które uprawiają dowolny sport kontaktowy, na przykład bokserów. Tworzywa sztuczne towarzyszą nam też w sportach zimowych, a także w piłce nożnej. To właśnie dzięki nim było możliwe stworzenie charakterystycznych, mocno przylegających do ciała koszulek, które dodatkowo zwiększyły dynamikę biegu zawodników.

Dobra bieżnia to taka, którą wykonano z tworzyw sztucznych

Osoby oglądające olimpiady lekkoatletyczne powinny wiedzieć, że uprawianie niemal wszystkich dyscyplin sportowych, jakie wchodzą w skład tych zawodów, byłoby mocno utrudnione bez tworzyw sztucznych i przetworzonych. Pierwsze skrzypce odgrywa tu kauczuk. Stanowi on integralny element nawierzchni zarówno półprofesjonalnych boisk piłkarskich, bieżni, jak i boisk tartanowych. Dzięki swoim niesamowitym właściwościom zapewnia on świetną sprężystość, przez co znacznie wpływa na komfort na przykład biegu.

Tworzywa sztuczne, które często stanowią wierzchnią warstwę darmowych, ogólnodostępnych boisk zazwyczaj pokryte są specjalnym tworzywem, które dodatkowo, w razie upadku, minimalizuje ryzyko przetarć na skórze i wystąpienia krwawienia, co z kolei mogłoby prowadzić do zainfekowania rany. Ze względów bezpieczeństwa, bardzo podobne materiały przetworzone spotyka się też na placach zabaw, gdzie mają one chronić przed urazami nasze dzieci. Coraz częściej te tworzywa zapewniają też dobrą izolację przed deszczem, dzięki czemu pokryty nimi obiekt nie nasiąka wodą. Bez względu na to, czy profesjonalny atleta, czy amator, który lubi czasem pograć w piłkę ze znajomymi, nie musi już wracać do domu przemoczony, gdy zamarzy mu się na przykład pograć w piłkę zaraz po deszczu.

Można stwierdzić, że gdyby nie tworzywa sztuczne, współczesny świat sportu byłby mniej widowiskowy, co z kolei mocno wpływałoby na odbiór widowiska. Zastosowanie poliamidu, pianek z grupy EVA czy neoprenu uczyniło też sport tańszym, a w konsekwencji bardziej dostępnym dla każdego z nas.

 

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje